Illegale prijsafspraken hypotheekrente?

Al geruime tijd constateert iedereen die zich met hypotheken bezighoudt, dat de hypotheekrente toch wel erg hoog is. Zijn de tarieven dan zo hoog? Niet zo zeer als we naar het absolute percentage kijken – er zijn tenslotte periodes in de geschiedenis waarin de rente veel en veel hoger lag. Wel als we kijken naar de hoogte van de hypotheekrente ten opzichte van de rente op de kapitaalmarkt. De banken kunnen zelf heel goedkoop geld lenen tegenwoordig, maar geven dat voordeel niet door aan de klant.

De marges zijn onwaarschijnlijk hoog. Financieel magazine Wegwijs heeft er een onderzoekje op losgelaten: banken verdienen nu bijna vier keer zoveel op een hypotheek als vijf jaar geleden. In bijvoorbeeld Duitsland en Engeland zijn de marges veel lager. Hoe komt dat?

De angst van bijvoorbeeld de Consumentenbond en de Vereniging Eigen Huis, maar ook van diverse Tweede Kamerfracties, is dat er sprake is van onderlinge afspraken. Ongeveer 80% van de Nederlandse hypotheken ligt bij één van de vier grote banken: Rabobank, ING, ABN Amro en SNS Reaal. Als die vier samen hebben afgesproken dat ze hun hypotheektarieven kunstmatig hoog houden, verdienen ze allemaal veel meer dan nodig. Over de rug van de consument.

Het CBS heeft becijferd dat de banken in 2009 maar liefst 50% meer verdienden aan hypotheken, dankzij deze hogere marges. De totale verdiensten kwamen uit op 24 miljard euro. Is de hypotheekklanten een bedrag van 8 miljard euro door de neus geboord?

Het onderzoek van de NMa richt zich om te beginnen op het in kaart brengen van de hoogte van de marges op de hypotheek rente in Nederland en in andere landen. Vervolgens gaat de kartelwaakhond intensief kijken naar de mate van concurrentie op de Nederlandse hypotheekmarkt. Volgend voorjaar moet het onderzoek klaar zijn.