Mantelzorgers, het cement van de samenleving

U zorgt voor een ander en daardoor bent u mantelzorger. Vaak niet eens bewust, meestal uit liefde, soms tegen wil en dank. 

Het begrip mantelzorger is vaak niet altijd duidelijk en veel mensen hebben nog nooit van mantelzorg gehoord. Toch wordt in Nederland 80% van de zorg door mantelzorgers gegeven. Een definitie van het woord mantelzorger:
Een mantelzorger geeft onbetaald, niet vanuit een beroep of georganiseerd vrijwilligerswerk, hulp aan een partner, familielid, vriend, huisgenoot, kennis of buur die hulp of zorg nodig heeft vanwege ziekte, ouderdom of handicap.

Dat is ontzettend verschillend. De meeste hulp wordt gegeven bij de persoonlijke verzorging of in de huishouding. Maar ook boodschappen doen, meegaan naar een ziekenhuis of dokter. Toch is er voor de Wet Maatschappelijke Ondersteuning, die 1 januari 2007 inging, pas sprake van officiële mantelzorg als u langdurig zorg verleent. Hiermee wordt bedoeld zorg die langer duurt dan acht uur per week, en minimaal drie maanden lang. Bovendien moet de zorg voldoen aan een aantal voorwaarden.

Voldoet de persoon die de mantelzorg krijgt aan die criteria, dan kan voor die zorg een persoonsgebonden budget worden aangevraagd. Voor de mantelzorger stelt het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport dit jaar bovendien maximaal 250 euro ter beschikking, het zogenaamde mantelzorgcompliment. Dit is vastgesteld in de regeling waardering mantelzorgers. Voor meer informatie hierover kunt u kijken op de website van VWS.

Elk jaar is er ook een Dag voor de Mantelzorg. Op deze dag wordt u als mantelzorger extra in de bloemetjes gezet. Buiten allerlei leuke activiteiten is deze dag ook vooral bedoeld om informatie te krijgen. Vaak weet u niet dat u als mantelzorger zelf ook een beroep kan doen op hulp zodat u ook eens een dagje vrij bent van uw zorgtaak. Of misschien heeft u een vraag of probleem. Ook hiermee kunt u terecht u op deze Dag van de Mantelzorg. Want al zorgt u met liefde, het is niet altijd makkelijk.

Mevrouw Berends (59): ‘Mijn moeder is overleden toen ik 14 was. Ik ben het enige meisje van ons gezin en zeker in die tijd was het niet meer dan normaal dat je dan ook een deel van de huishoudelijke taken overnam. Zo verzorgde ik al snel mijn twee broers en mijn vader. Eenmaal getrouwd bleef ik voor mijn vader zorgen. Hij kon nou eenmaal weinig zelf. Het was soms echt schipperen om de zorg voor mijn vader en mijn eigen gezin te combineren. Maar je deed het gewoon. Een jaar geleden kreeg mijn vader een beroerte. Gelukkig mocht hij wel weer naar huis maar hij kan nu nog minder. En weer ben ik degene die de extra verzorging en zorg op zich neemt. Mijn broers hebben hun eigen gezin en ik ben ‘de dochter’ en woon dichtbij, dus volgens hen de aangewezen persoon om vader te verzorgen. Tja, en dat doe je dan weer. Maar ik vind het steeds zwaarder worden en zou zo graag een deel van de zorg aan een ander overdragen. Ik hou van mijn vader, maar elke dag naar mijn ouderlijk huis is echt een hele belasting voor mijn eigen leven.’

Als u mantelzorger bent kunt u behoefte hebben aan steun en een luisterend oor van anderen. Hiervoor kunt u terecht bij de Steunpunten Mantelzorg en bij de verschillende lotgenotencontactgroepen. In die groepen vindt u mensen in een vergelijkbare situatie die begrijpen dat het, ondanks alle liefde, vaak ook erg moeilijk is. U vertelt uw verhaal aan iemand die hetzelfde meemaakt. Daardoor ontdekt u dat u niet de enige bent met gevoelens van onzekerheid en zelfs eenzaamheid. Bovendien hebben anderen vaak tips en suggesties, bijvoorbeeld om zelf hulp te vragen. In of bij uw woonplaats is meestal wel een Steunpunt te vinden.

Uit een onderzoek van het Sociaal en Cultureel Planbureau blijkt dat er een enorme groei aan mantelzorgers verwacht wordt. Waren er in 2006 nog 1,4 miljoen Nederlanders die een ziek of gehandicapt familielid of vriend hielp, naar verwachting zullen dat er in 2020 1,6 miljoen zijn. De grootste stijging zit vooral in de leeftijdsgroep boven de 65 jaar. Dat is ook wel te verklaren: we worden immers steeds ouder. De kans dat u voor een zieke of hulpbehoevende ouder zult zorgen neemt daardoor toe. Ook al omdat de overheid uitgaat van de zorgzame samenleving waardoor ouderen langer zelfstandig kunnen blijven. Daarom wordt het belang van de mantelzorger ook steeds duidelijker. Staatssecretaris Jet Bussemaker kon het niet duidelijker zeggen op de Nationale Mantelzorglezing in Utrecht:

‘Mantelzorgers en vrijwilligers worden niet voor niets wel het cement van onze samenleving genoemd. We mogen dan ook blij en dankbaar zijn dat zo veel mensen daadwerkelijk onbetaald werk willen doen of voor een ander willen zorgen.’

De 13e Dag van de Mantelzorg wordt dit jaar gehouden in de Week van Chronisch Zieken van 5 tot en met 13 november. Voor meer informatie: www.mezzo.nl