Verdien 5000 euro per jaar als oppas van uw kleinkind

Van oudsher combineren veel gastouders de zorg voor hun eigen kinderen met de opvang van andere kinderen door zich in te schrijven bij een gastouderbureau. Maar ook grootouders kunnen zich inschrijven als gastouder. Veel gastouderbureaus bieden een zogeheten 'oma-regeling' aan die bedoeld is voor grootouders die zich willen laten registreren als oppas van hun eigen kleinkinderen. Deze regis­tratie heeft tot gevolg dat de ouders een aanzienlijke overheidssubsidie ontvangen, waarvan zij op hun beurt de oppasuurtjes van opa of oma betalen.

Als u nu al vaak op uw kleinkinderen of op het kind van bijvoorbeeld een kennis of de buren past, zou het zonde zijn om de oppasuurtjes niet te formaliseren. Uw kind, kennis of buur zou dan geen recht hebben op overheidssubsidie, en ú loopt een leuk zakcentje en misschien wel een interessante cursus mis. En als u echt niet betaald wilt worden voor het oppassen, staat het u helemaal vrij om uw ‘uurloon’ bijvoorbeeld rechtstreeks op een spaarrekening voor uw kleinkinderen te zetten.

Hoe werkt het?
Ouders kiezen – vaak in nauw overleg met het gastouderbureau – een gast­ouder uit die op een afgesproken tijdstip op de kinderen past. Als gastouder kunt u op kinderen passen in de leeftijd van nul tot dertien jaar. Samen met de ouders spreekt u een uurloon af. Aan gastouderopvang is vaak geen minimum of maximum aantal opvanguren verbonden. Wanneer u gastouder bent, kunt u natuurlijk ook op andere kinderen passen.

Het oppassen moet in het huis van de gastouder plaatsvinden, want voor ­opvang in het huis van het kind gaat de gastouderconstructie niet op. De Belastingdienst ziet de gastouder dan namelijk als werknemer en de ouders als ­opdrachtgever. Op deze situatie zijn andere belastingregels van toepassing. Vaak zijn ouders in dit geval bijvoorbeeld verplicht om sociale lasten af te dragen.

Om gastouder te worden, moet u aan een aantal voorwaarden voldoen. Het is immers van groot belang dat de kinderen op een fijne en vooral veilige plek terechtkomen als de ouders afwezig zijn. Daarom is het gastouderbureau verplicht om in uw huis een ‘risico-­inventarisatie veiligheid’ uit te voeren. Stopcontacten en vijvers moeten kindveilig zijn en de vloeren schoon. Daarnaast moet u een aansprakelijkheidsverzekering afsluiten, meewerken aan een pedagogisch beleidsplan en een ‘Verklaring omtrent het Gedrag’ overhandigen. Deze kunt u aanvragen bij de gemeente.

Wettelijk mag u als gastouder maximaal vier kinderen tegelijkertijd opvangen in uw huis; dit is exclusief eventuele eigen kinderen. Niet meer dan twee van deze kinderen mogen jonger zijn dan een jaar. Hoeveel kinderen u in de praktijk krijgt toegewezen, hangt onder meer af van uw kwaliteiten als gastouder en de grootte van uw woning. Indien het bureau geregistreerd staat voor ‘innovatieve kinderopvang’ mag u, onder strikte voorwaarden, zes kinderen opvangen.

Baten en lasten
Door u als grootouder in te schrijven bij een gastouderbureau valt de opvang van uw kleinkinderen onder de Wet ­kinderopvang, en ontvangt uw zoon of dochter (en zijn of haar partner) een ­kinderopvangtoeslag van de overheid. De hoogte van deze kinderopvang­toeslag is afhankelijk van het gezins­inkomen.

Het bedrag dat de ouders van het kind kwijt zijn aan ‘bemiddelingskosten’ voor het gastouderbureau verschilt per organisatie. Kinderopvangtoeslag min bemiddelingskosten is in principe het bedrag waarmee de gastouder betaald wordt. Sommige bureaus betalen de gastouder zelf uit (dit bedrag is dan inbegrepen bij de bemiddelingskosten), andere laten de uitbetaling over aan de ouders. Voordat het gastouderbureau u inschrijft, krijgt u – als het goed is – een rekensom gepresenteerd zodat u kunt zien wat de baten en lasten zijn voor uzelf en voor de ouders van het kind. Hoeveel u als betaalde oppas netto overhoudt, hangt af van individuele factoren zoals het aantal uren dat u oppast, het aantal kinderen en uw leeftijd. Als gastouder kunt u netto tussen de €2 en €7 per uur per kind verdienen. Jaarlijks kan dat oplopen tot €5000 netto.

De overheid moedigt het gebruik van de gastouderconstructie aan en daarom krijgen ouders dit jaar een groter deel van de kosten vergoed. Naast de kinderopvangtoeslag ontvangen ouders namelijk via de Belastingdienst ook de werkgeversbijdrage, die gelijk staat aan een derde deel van de kosten van kinderopvang. Deze vaste toeslag is sinds 1 januari 2007 in de plaats gekomen van de bijdrage die ouders al dan niet ontvingen van de werkgever.

Als de bemiddelingskosten laag zijn en de ouders een laag inkomen hebben, hoeft de gastouderconstructie de ouders bijna niets te kosten. De subsidie die zij maandelijks ontvangen, is dan soms maar een paar tientjes lager dan de bemiddelingskosten. Ouders die meer verdienen, moeten aan de gast­ouder meer uit eigen zak betalen. In enkele gevallen raden bureaus mensen af om gastouder te worden. Bijvoorbeeld als de opa en oma huursubsidie of een inkomensafhankelijke uitkering als WW of WAO ontvangen. Werken als gastouder zou immers een korting op hun uitkering betekenen. Het is in dit geval aan te raden om officieus (dus niet als gastouder) verder te gaan met oppassen. Goed om te weten: aan het einde van het jaar zijn gastouders verplicht belastingaangifte te doen.

Wat wilt u verdienen?
Onderhandelen met uw kinderen over een vergoeding voor het oppassen is lastig. Wat is een redelijke vergoeding? De overheid hanteert bij de kinderopvangtoeslag die ouders ontvangen maximale uurtarieven van €5,86 per kind (voor kinderen tot vier jaar) tot €6,02 per kind (voor kinderen tussen vier en dertien jaar). Meer informatie over de kinderopvangtoeslag via de Belastingdienst, 0800-0543.

Voor onkosten heeft het Nibud richtlijnen. Zo zou de gastouder voor een warme hap voor een peuter €1,33 moeten krijgen. (www.nibud.nl, 030-239 13 50).

Belabberde bureaus
In de media verschijnen geregeld verhalen over gastouderbureaus die weinig waar bieden voor hun geld. Vol­gens de Belangen­vereniging van Ouders in de Kinderopvang (Boink) trekken sommige bureaus de antecedenten van de gastouder slecht of helemaal niet na. Ook de verplichte jaarlijkse controle op het gastouderhuis zou te wensen overlaten. De bureaus zouden het na één controle voor gezien houden, of alleen het huis controleren van gastouders die niet door de ouder zijn aangedragen.

Internetbureaus staan het slechtst bekend. Mocht u als grootouder/gast­ouder denken dat dit vooral een probleem is wanneer het kind aan een ‘vreemde’ gastouder wordt toevertrouwd (als oppas van uw eigen kleinkind hebt u op het eerste oog weinig last van een belabberd gastouderbureau), bedenk dan dat u er als grootouder óók belang bij hebt dat uw gastouderbureau z’n werk goed doet.

U wilt immers met een gerust hart uw kleinkinderen over de vloer hebben. Het (wettelijk verplichte) huisbezoek door het gastouderbureau kan u behoeden voor nare ongelukken.

Bovendien: een gastouderbureau dat niet eens z’n controlerende taak serieus neemt, is mogelijk ook niet de betrouwbaarste club als het bijvoorbeeld op betalingen aankomt.

Toch hoeft u zich niet te laten afschrikken door deze verhalen. Als grootouder bent u vermoedelijk prima in staat om zelf in te schatten hoe kindveilig uw huis is. Waarschijnlijk hebt u al heel wat oppasuurtjes achter de rug.
Met wat doorvragen komt u er bovendien snel genoeg achter wat een gastouderbureau voor u in petto heeft.

10 bureaus doorgelicht
Wilt u ook als gastouder op (klein)­kinderen passen? Plus Magazine helpt u op weg en nam de grootste gastouderbureaus onder de loep. Deze bureaus hebben in elk geval één overeenkomst: ze zeggen zich allen te houden aan hun wettelijke verplichtingen. Jaarlijks voeren ze een ‘risico-inventarisatie veiligheid’ uit in het huis van de gastouder. Daarnaast hebben ze meerdere keren per jaar contact met ouders en gastouders.

De verschillen tussen de bureaus zitten vooral in de kostenstructuur en het aanbod van leuke en nuttige extra’s voor de gastouder, zoals een opvoedkundige cursus. Het ene bureau biedt meer service voor hogere kosten, het andere biedt minder service voor lagere kosten. De opbouw van de kosten verschilt aanzienlijk per bureau. Bij het ene bureau betalen ouders een extra bedrag aan bemiddelingskosten als de oppas op meer dan één kind past. Bij het andere blijven de kosten hetzelfde, ongeacht het aantal kinderen waarop wordt gepast. Sommige bureaus berekenen inschrijfkosten. Anderen brengen kosten in rekening voor het vinden van een gastouder.

Belangrijkste verschillen
Van de vergeleken bureaus is internetbureau ‘Mr Nosey’ het meest voordelig voor de ouders, en dat betekent dat er in principe meer geld overblijft om opa of oma mee te betalen. Maar net als bij het grootste gastouderbureau van Nederland, ‘Via Viela’, kunnen ouders hier alleen terecht als ze zelf een gastouder aandragen. Deze twee bureaus hebben als belangrijkste doel om de oppas te formaliseren; niet om voor ouders op zoek te gaan naar een geschikte gastouder. Mr Nosey biedt één cursus aan (een EHBO-cursus), organiseert geen thema-avonden en heeft ook geen speel-o-theek waar u speelgoed kunt lenen. Voor €25 extra per maand neemt het bureau de uitbetaling van de ouders aan de gastouder over.
Internetbureau ‘Gastouderservice’ zoekt wél een geschikte gastouder en blijkt één van de voordeligste te zijn. Het berekent slechts €65,45 per maand aan bemiddelingskosten voor de oppas van één kind. Voor het formaliseren van dezelfde oppas is een gerenommeerd bureau als ‘Berend Botje’ een stuk duurder. Afhankelijk van de leeftijd van het kind betalen ouders hier tussen de €102,87 en €118,14 euro per maand. Gastouders kunnen bij Berend Botje wel verschillende gratis cursussen volgen, zoals 'EHBO voor kinderen' en 'Hoe om te gaan met lastige peuters'. Ook kunnen ze er speelgoed lenen in een speel-o-theek en thema-avonden volgen over een onderwerp als voeding. Daarnaast neemt Berend Botje werk uit handen voor de ouders door de gast­ouder zelf uit te betalen. Bij veel andere bureaus, bijvoorbeeld ook bij Gast­ouderservice, moeten ouders de gastouder uitbetalen. Bij Gastouderservice kan de oppas wel cursussen volgen maar geen themabijeenkomsten, en ook geen spullen lenen.

Ouders die zo voordelig mogelijk uit willen zijn, kunnen het best bij meerdere bureaus rekenvoorbeelden voor hun situatie aanvragen. De persoonlijke situatie is altijd doorslaggevend. Zo zijn ouders met twee kinderen voordeliger uit bij Berend Botje dan bij Gastouderservice. Met één kind is het precies omgekeerd.

Uw persoonlijke voorkeur voor een bepaald type gastouderbureau kunt u natuurlijk niet loskoppelen van de behoeften van uw kinderen. Overleg daarom met elkaar wat u belangrijk vindt. Bent u tevreden met een bureau dat lage kosten berekent en minder service biedt? Wilt u een bureau dat hogere kosten berekent en veel service en nuttige cursussen biedt? Of iets ertussen in? Misschien is het een idee om eerst eens een vrijblijvend gesprek aan te vragen met een gastouderbureau.