AOW: uw rechten en plichten

Het is zover: uw 65ste verjaardag komt eraan waardoor u recht krijgt op een AOW-uitkering. Maar hoe vraagt u die aan en wat gebeurt er als u gaat samenwonen of naar het buitenland vertrekt? Het eerste advies luidt in ieder geval: wees er op tijd bij!

Als u in Nederland staat ingeschreven bij de gemeente, krijgt u een half jaar voordat u 65 een brief van de SVB. Daarna kunt uw AOW aanvragen via internet met uw DigiD. Mocht u een maand of drie à vier voor uw 65e verjaardag nog niets hebben ontvangen, neem dan zelf contact op met de SVB. Als u in een land woont dat deel uitmaakt van de Europese Unie (EU) of de Europese Economische Ruimte (EER) of een verdragsland is, vraagt u de AOW aan in uw woonland. Welke landen dat zijn, ziet u onderaan dit artikel. Woont u in een ander land, dan vraagt u de AOW aan bij de SVB in Roermond.

De AOW is geen pot geld die u zelf heeft opgebouwd. Het is een volksverzekering die door de huidige belastingbetalers wordt opgebracht. Aan uw uitkering zijn voorwaarden verbonden. Zo bent u verplicht wijzigingen in uw persoonlijke omstandigheden, die invloed kunnen hebben op uw AOW-pensioen zoals samenwoning, binnen vier weken door te geven aan de SVB. Doet u dat niet, dan kan eventueel te veel betaalde AOW worden teruggevorderd. U kunt een boete krijgen en als er sprake is van bewust misbruik kan er zelfs aangifte worden gedaan. Gelukkig komt het niet vaak voor, maar het is goed dat u zich realiseert dat slordigheid en nalatigheid u duur kunnen komen te staan.
Verhuizing naar het buitenland of verblijf aldaar langer dan drie maanden, eventuele inkomsten van uw partner en wijziging in uw leefsituatie (samenwonen, scheiden) bent u verplicht te melden. Die gegevens worden regelmatig gecontroleerd. De SVB heeft toegang tot gegevens van de Belastingdienst en de gemeente.

Doorwerken als 65-plusser heeft voor uw AOW geen consequenties. U mag onbeperkt bijverdienen. Ook voor uw ouderdomspensioen heeft bijverdienen geen gevolgen.
Bij een VUT-uitkering en vervroegd pensioen kunnen er wel beperkingen zijn. Dat verschilt per regeling. Aanvankelijk was bijverdienen met een VUT-uitkering niet toegestaan. Logisch, want het idee was dat er ruimte werd gemaakt voor jongeren. Tegenwoordig kan er een maximum gesteld zijn aan de hoogte van uw bijverdienste als u met VUT of prepensioen bent.

Als u na uw 65ste blijft doorwerken, hoeft uw werkgever geen WW- en WAO-premies meer af te dragen, zodat u goedkoper bent. Financieel interessant is bovendien dat u geen AOW-premie betaalt. Keerzijde is dat u geen recht heeft op een WAO-uitkering.

Verhuizen naar het buitenland kan gevolgen hebben voor uw AOW. Het is niet zomaar mogelijk een Nederlandse sociale zekerheidsuitkering naar ieder land mee te nemen. Uw uitkering kan worden verlaagd of zelfs helemaal gestopt als u buiten Nederland gaat wonen.
Dit is onder andere het gevolg van de wet Beperking Export Uitkeringen (BEU). De gedachte hierachter is dat de overheid alleen nog uitkeringen in een ander land wil betalen, als er met dit land goede afspraken zijn gemaakt over controle op die uitkeringen.
Als er geen goede afspraken zijn, ontvangt een alleenstaande 50 procent van het netto minimumloon in plaats van 70 procent. Een gehuwde of samenwonende met een jongere partner ontvangt ook 50 procent én geen toeslag. Voor twee gehuwden of samenwonenden verandert er niets. Zij ontvangen beiden 50 procent. Voor EU/EER-landen en voor verdragslanden zullen er meestal geen problemen zijn. Het is wel raadzaam hierover vooraf bij de SVB informatie in te winnen.

België, Bulgarije, Cyprus (Griekse deel), Denemarken, Duitsland, Estland, Finland, Frankrijk, Griekenland, Groot-Brittannië, Hongarije, Ierland, IJsland, Italië, Liechtenstein, Letland, Litouwen, Luxemburg, Malta, Noorwegen, Oostenrijk, Polen, Portugal, Roemenië, Slovenië, Slowakije, Spanje, Tsjechië, Zweden en Zwitserland.

Argentinië, Aruba, Australië, Belize, Bolivia, Botswana, Brazilië, Canada, Chili, Costa Rica, Ecuador, Egypte, Filippijnen, Gambia, Hongkong, Indonesië, Israël, Jordanië, Kaapverdië, Kroatië, Macedonië, Mali, Marokko, Monaco, Nederlandse Antillen, Nieuw-Zeeland, Pakistan, Panama, Paraguay, Québec, Suriname, Thailand, Tunesië, Turkije, Uruguay, Verenigde Staten, Zuid-Afrika en Zuid-Korea. Met diverse landen lopen onderhandelingen.