Einde aan vrijheidsbeperkingen

De Inspectie voor de Gezondheidszorg (IGZ), de brancheorganisaties, de beroepsverenigingen en de cliëntenorganisaties uit de gehandicapten- en ouderenzorg gaan zich inzetten om het aantal dwangmaatregelen in de zorg terug te dringen. De IGZ bezocht in de afgelopen periode 86 locaties van zorg, 55 psychogeriatrische afdelingen in verpleeg- en verzorgingshuizen en 31 locaties voor verstandelijk gehandicapten. Onder dwangmaatregelen verstaat de IGZ fysieke beperkingen zoals onrustbanden en separatieruimten, medicatie, individuele afspraken met bewoners of vrijheidbeperkingen voor een hele groep of afdeling. De conclusie is dat nog teveel instellingen dwangmaatregelen als normaal beschouwen terwijl de wet ze als laatste redmiddel ziet.

Hoe ingeburgerd dwangmaatregelen zijn blijkt uit het feit dat 30 procent van de bewoners van de onderzochte afdelingen psychofarmaca krijgt zodat de bewoner rustig blijft. Verder blijkt dat medewerkers niet meer stil staan bij het gebruik van dwangmiddelen zoals afsluiten van deuren op afdelingen en woningen. Het gebruik van dwangmiddelen is niet zonder risico’s, in het afgelopen jaar overleden zeven personen na het gebruik van een onrustband.

Gelukkig zijn er ook instellingen waar het heel goed gaat, maar instellingen waar geen dwangmaatregelen zijn toegepast heeft de IGZ niet aangetroffen. Voorwaarden voor minimaal gebruik van dwangmiddelen blijken volgens de IGZ: deskundig/bewust personeel, een preventiebeleid en ruime, moderne accommodatie. Het is nog lang niet bij alle organisaties in orde, maar vele instellingen werken er al wel aan. Het op peil houden van de deskundigheid van het personeel is een probleem. Met name in de zorg voor dementerenden is te weinig aandacht voor preventiebeleid en kan men wel iets leren van de zorg die aan verstandelijk gehandicapten wordt gegeven.

Tijdens het congres Zorg voor Vrijheid hebben alle betrokken partijen een intentieverklaring getekend om het gebruik van vrijheidsbeperkende maatregelen fors terug te dringen. De komende drie jaar gaan alle betrokken partijen de schouders er onder zetten om de zorg meswaardiger en veiliger te maken.