Halve dag: wandelen over het Mantingerzand

Nederland is vol. We roepen het te pas en te onpas, en voor sommige delen van het land zal het beslist opgaan. Wie echter een wandeling over het Mantingerveld heeft gemaakt, kan de stelling onmogelijk volhouden. Waarin een vol land leeg kan zijn. U zoekt ruimte? Weidsheid? Horizon? Het Mantingerveld bestaat uit achthonderd hectare Drentse leegte, in beheer bij Natuurmonumenten. Midden in dit gebied ligt het Mantingerzand. Te midden van de stuifzandvlaktes staan daar honderden jeneverbesstruiken. Net als de mossen en de grillig gevormde eiken moeten ze op deze ruige grond hun bestaan bevechten. De laatste paarse plukjes heide, eikenbladeren die van groen naar geel verkleuren, en boven op een stuifduin een eeuwenoude vliegden. Het wortelstelsel ligt deels bloot, aan de korte stam is nauwelijks te zien waar de wortels ophouden en de wirwar van takken begint. Voorbij de laatste bomen begint die grote, lege vlakte.

Hele dag: fietsen langs het Oude Diep

Het veld en het zand dragen de naam van het esdorpje Mantinge. Even naar het noordwesten liggen het Mantingerbosch en de Mantingerweiden. Oerlandschap. Hier hoeft niets hersteld te worden, alles is er zoals het altijd geweest is. Het bos is klein, maar nauwelijks door mensenhanden beroerd. In de vochtige weiden ontspringt het Oude Diep. Met dit stroompje hebben mensen zich wel bemoeid. Het werd rechtgetrokken. Genormaliseerd, zoals dat in de jaren ’60 van de afgelopen eeuw heette. Inmiddels zijn de inzichten verschoven en mag het Oude Diep weer meanderen. Stichting Het Drentse Landschap heeft een fietstocht langs het hernieuwde Oude Diep uitgezet. De tocht begint bij De Blinkerd, het markante bezoekerscentrum op de VAM-berg. De berg is nieuw landschap, maar daarom niet minder aantrekkelijk. De fietsroute volgt de beek tot even ten noorden van Hoogeveen. Met een slag langs het Mantingerveld gaat het dan naar het brongebied bij Mantinge. Wie niet te snel fietst en goed luistert, hoort het landschap hier zijn eigen geschiedenis vertellen.

Weekend: Overnachten in Siberië en Stuifzand

Een goed verstaander heeft aan een paar plaatsnamen genoeg: Siberië, Stuifzand. Ten tijde van de veenontginningen was het in dit deel van Drenthe ruig en onherbergzaam. Net ten oosten van het Mantingerveld hadden turfstekers een zwaar bestaan. In anderhalve eeuw is er veel veranderd. Een huisje waar vroeger een gezin met vijf kinderen woonde, doet nu dienst als vakantiewoning voor twee personen. Dit ‘kleinste huisje van Drenthe’ is herbouwd en staat even buiten Stuifzand, aan het Oude Diep. Een eindje verder, in Siberië, wacht fietsers op de kleine camping De Zandgaten vandaag de dag een warme ontvangst. Bij Mantinge is restaurant Voscheheugte een onverwachte oase in een woest landschap. Volle druiventrossen hangen boven het terras, bijna rijp voor de pluk. De kaart heeft een Frans accent, kampeerders zijn welkom op het naastgelegen terrein aan de es. Mantinge is niet ver weg, weids landschap omringt het dorp. Wie in deze omgeving een weekend heeft rondgedwaald, durft nooit meer te beweren dat Nederland vol is.

• Mantingerzand: Vanaf de parkeerplaats aan de Mantingerdijk wandelt u zo het Mantingerzand op. Natuurmonumenten heeft hier paaltjeswandelingen uitgezet: geel (4 km), rood (4,5 km) en wit (12 km). www.natuurmonumenten.nl
• Fietsroute Het Oude Diep (40 km): Te downloaden vanaf de site van Het Drentse Landschap: www.drentslandschap.nl > er op uit > fietsroutes > Drijber, Oude Diep. Het Informatiecentrum De Blinkerd ligt aan de Vamweg 5 in Wijster.
• Vakantiewoning Het Kleinste Huisje: Secteweg 36, Stuifzand. T 0592-31 35 52 of www.drentslandschaplogies.nl
• Camping De Zandgaten: Siberië 26, Stuifzand, T 0528-33 14 47 of www.campingdezandgaten.nl
• Restaurant Voscheheugte: Mantingerdijk 8, Mantinge, T 0593-55 25 68 of www.voscheheugte.nl (maandag gesloten).

Lees ook:

• De machtig mooie Manteling van Walcheren
• Een veilige bergwandeling: hoe bereid ik mij voor?